Van 1 chiều

Hoàng Ngân Tác giả Hoàng Ngân 28/07/2023 19 phút đọc

Van 1 chiều là một thiết bị quan trọng trong các hệ thống đường ống và ống dẫn chất lỏng. Với chức năng chỉ cho chất lưu chảy qua một chiều duy nhất, van đảm bảo sự điều chỉnh chất lưu trong hệ thống một cách hiệu quả. Ứng dụng của van rất phong phú trong nhiều ngành công nghiệp như xử lý nước, dầu khí, hóa chất, thực phẩm và y tế. Chúng được sử dụng để kiểm soát sự lưu thông chất lỏng trong một hệ thống, ngăn chặn sự ngược dòng hay tránh sự ô nhiễm chất lỏng. Chúng ta cùng nhau tìm hiểu các thông tin cơ bản về cấu tạo, nguyên lý làm việc, ứng dụng, đến ưu điểm, nhược điểm và phân loại của loại van này nhé!

Van 1 chiều là gì?

Hình ảnh tham khảo
Hình ảnh tham khảo

Van 1 chiều là một loại van chỉ cho phép chất lưu truyền theo một hướng duy nhất, ngăn chặn chất lưu truyền từ trở lại hướng ban đầu. Van được áp dụng trong nhiều ngành công nghiệp như hệ thống cấp thoát nước, hệ thống điều hòa không khí, hệ thống xăng dầu và các ứng dụng trong ngành công nghiệp hóa chất.

Van thường được thiết kế với một tấm van chắn (hoặc cánh van) gắn ở bên trong. Khi chất lưu truyền di chuyển theo hướng thiết kế, van mở để cho phép chất lưu thông qua. Ngược lại, khi chất lưu cố gắng di chuyển ngược lại, van sẽ tự động đóng kín để tránh ngăn chặn dòng chảy ngược.

Van có thể có nhiều kiểu dáng và kích thước khác nhau, phù hợp với các yêu cầu và ứng dụng cụ thể. Các nguyên liệu phổ biến để chế tạo van là thép không gỉ hay inox, bởi tính chất chống ăn mòn và độ bền cao của chúng.

Van được sử dụng để kiểm soát mức độ dòng chảy và áp suất trong hệ thống đường ống. Nó giúp ngăn cản dòng ngược và đảm bảo tính ổn định và an toàn cho quy trình làm việc. Các ống inox và van inox đồng thời tạo thành một cặp phối hợp hoàn hảo để đảm bảo hiệu suất và độ bền của hệ thống.

Ngoài ra van còn có các tên gọi khác: Van nước 1 chiều, van khóa nước 1 chiều, van thoát nước 1 chiều, van 1 chiều thủy lực, van thủy lực 1 chiều

Với chức năng đơn giản nhưng quan trọng, van đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh dòng chảy, ngăn chặn dòng ngược và bảo vệ hệ thống đường ống. Chúng cung cấp sự an toàn và tin cậy cho các quy trình làm việc và đảm bảo hệ thống hoạt động hiệu quả.

Cấu tạo của van 1 chiều

Cấu tạo của van 1 chiều bao gồm những thành phần sau:

  1. Thân van: Thân van là phần chính của van, thường được làm từ chất liệu inox như inox 304, inox 316,.. để đảm bảo tính bền vững và khả năng chịu được môi trường ăn mòn.
  2. Van lòng: Van lòng nằm trong thân van và có chức năng chặn chất lỏng hoặc khí chảy ngược. Van lòng thường có hình dạng hình cánh hoặc vòng cung, tùy thuộc vào mục đích sử dụng. Vật liệu inox được lựa chọn cho van lòng đáp ứng yêu cầu về độ bền và khả năng chịu ăn mòn.
  3. Gờ hàn: Gờ hàn là phần kết hợp giữa thân van và van lòng, được hàn chắc chắn để đảm bảo tính kín đáo của van.
  4. Đế van: Đế van có vai trò cố định và giữ vững van trong hệ thống. Nó thường được gắn chặt vào thân van bằng các đinh vít hoặc hàn.
  5. Cơ cấu hoạt động: Van thường có một cơ cấu hoạt động đơn giản, như xảy ra trong trọng lực hoặc áp suất dòng chất. Khi áp suất áp dụng trong một hướng, van mở và cho phép dòng chất chảy qua. Tuy nhiên, khi có áp suất ngược lại, van sẽ tự động đóng kín, ngăn chặn dòng chất truyền qua.

Van thường được sử dụng trong các ứng dụng yêu cầu việc kiểm soát dòng chất chỉ theo một hướng duy nhất. Với thiết kế đơn giản nhưng hiệu quả, van giúp giảm thiểu nguy cơ xảy ra lưu lượng ngược trong hệ thống và bảo vệ các thiết bị khác như bơm, ống và bồn chứa khỏi những tác động không mong muốn.

Nguyên lí làm việc của van 

Nguyên lí hoạt động của van
Sơ đồ nguyên lí hoạt động của van

Nguyên lý hoạt động cụ thể như sau:

Van sẽ hoạt động theo trạng thái “đóng” nếu không có chất lỏng hay khí đi qua. Lúc này, cửa xoay / phần tử trượt van dưới áp lực của trọng lượng hay lực lò xo ở trạng thái đóng. Khi có chất lỏng/ khí đi qua van thì cửa xoay/ phần tử trượt sẽ bị đẩy khỏi tình trạng đóng và sẽ hoạt động dưới tác động của dòng chảy.

Khi van mở sẽ cho phép dòng chảy đi qua. Khi vận tốc của dòng chảy bằng không thì cửa xoay và phần tử trượt sẽ quay trở lại trạng thái đóng. Van hoạt động độc lập dưới tác động của lưu lượng chất lỏng hay chất khí.

Ứng dụng của van 

Van 1 chiều là một thiết bị được sử dụng rộng rãi trong hệ thống đường ống inox. Chức năng chính của van là kiểm soát và điều chỉnh dòng chất lỏng hoặc khí trong hệ thống ống. 

Với cơ chế hoạt động đơn giản, van cho phép chất lỏng hoặc khí chỉ đi qua theo một hướng duy nhất. Khi có áp suất dòng chất lỏng hoặc khí từ phía 1 chiều, van sẽ mở và cho phép chất lỏng hoặc khí đi qua. 

Tuy nhiên, khi áp suất ngừng hoặc đảo hướng, van sẽ tự đóng và ngăn chặn dòng chất lỏng hoặc khí từ chiều ngược lại. Điều này giúp ngăn chặn sự truyền ngược dòng chất lỏng hoặc khí, bảo vệ hệ thống và đảm bảo hiệu suất hoạt động.

Ứng dụng của van rất đa dạng. Ví dụ, trong hệ thống nước và thoát hiểm, van được sử dụng để ngăn ngừng dòng chất lỏng trong các đường ống và đảm bảo hệ thống an toàn và hiệu quả. Trong công nghiệp hóa chất và dầu khí, van được sử dụng để kiểm soát và điều chỉnh dòng chất lỏng trong các quá trình sản xuất và vận chuyển.

Với sự đa dạng về kích cỡ và chất liệu, van cũng có thể được tùy chỉnh để phù hợp với các yêu cầu cụ thể của hệ thống đường ống. Chất liệu inox, như inox 304, inox 316, là lựa chọn phổ biến với tính năng chống ăn mòn và độ bền cao. Ngoài ra, van cũng có thể được đặt một số ưu điểm khác nhau như chống va đập, chống ăn mòn hoặc khả năng làm việc ở nhiệt độ và áp suất cao.

Loại van này đóng vai trò quan trọng trong hệ thống đường ống inox. Công năng của van là ngăn chặn sự truyền ngược dòng chất lỏng hoặc khí trong hệ thống và đảm bảo an toàn và hiệu quả. Sự đa dạng về ứng dụng và chất liệu làm cho van trở thành một phần quan trọng trong các ngành công nghiệp khác nhau.

Hình ảnh minh họa
Hình ảnh minh họa

Ưu điểm - nhược điểm của van 

Van có những ưu điểm và nhược điểm riêng, từ đó ta hiểu rõ hơn về tính năng và ứng dụng của chúng.

Ưu điểm của van đó là giúp ngăn chặn sự tràn ngập trong hệ thống. Khi đường ống không hoạt động, van sẽ đóng ngắt luồng chất lỏng hoặc khí, ngăn không cho chúng trở lại và gây hư hỏng cho hệ thống. Điều này giúp duy trì sự an toàn và hiệu quả của quá trình vận hành.

Van cũng giúp tăng cường hiệu suất hệ thống. Trong quá trình hoạt động, van chỉ mở ở một chiều, giúp tối đa hóa lưu lượng chất lỏng hoặc khí chảy qua. Điều này giúp giảm mất áp và không gian trống trong hệ thống, giúp tăng cường hiệu suất và tiết kiệm năng lượng.

Tuy nhiên, van cũng có một số nhược điểm cần được lưu ý. Một trong số đó là có thể gây mất áp và lưu lượng. Khi chất lỏng hoặc khí chảy qua van, nó gặp phải một trở kháng nhất định do van chỉ cho phép lưu lượng theo một chiều duy nhất. Điều này có thể dẫn đến mất áp và giảm lưu lượng, ảnh hưởng đến hiệu suất của hệ thống.

Một nhược điểm khác của van đó là nguy cơ bị kẹt và hư hỏng. Với cấu trúc đơn giản, van có thể bị kẹt và hư hỏng bởi các tạp chất trong chất lỏng hoặc khí. Khi những tạp chất này xâm nhập và chặn đường ống, van có thể không hoạt động đúng cách hoặc bị hỏng hoàn toàn.

Phân loại van

  • Van bướm 1 chiều

Van 1 chiều cánh bướm là dòng van vận hành hoàn toàn tự động nhờ vào áp lực của dòng nước. Van được lắp đặt nằm kẹp giữa hai mặt bích của đường ống nên mới có tên gọi là wafer check valve.

Khi không có dòng chảy qua van, lá van dưới tác dụng của lực đẩy lò xo sẽ được giữ chặt ở vị trí đóng. Khi mà dòng chảy đi qua, áp lực dòng chảy thắng lực đàn hồi của lò xo.

Hai cánh van bị đẩy ra, rời khỏi vị trí đóng và cho phép dòng chảy đi qua. Khi dòng chảy ngừng hoặc áp lực dòng chảy ngược lớn hơn, cánh van bướm 1 chiều nước sẽ bị đẩy ngược về vị trí ban đầu. Ngăn cho dòng chảy ngược lại về hướng đầu vào. 

  • Van lò xo 1 chiều

Van lò xo 1 chiều chỉ cho dòng chảy đi theo 1 hướng nhất định. Van thường được lắp trên những đường ống thẳng đứng và chịu áp lực lớn. Thiết bị được vận hành hoàn toàn tự động dựa vào lực của dòng chảy trong đường ống.

Van  lò xo 1 chiều có hai kiểu kết nối cơ bản:

  1. Kết nối ren và chân ren chắc chắn.
  2. Kết nối mặt bích nhằm đảm bảo áp lực cho hệ thống.
  • Van hơi 1 chiều

Van hơi 1 chiều có dạng chữ ngã hoặc dạng cối lò xo. Cấu tạo dạng gồm đĩa van kiểu đệm, ghế ngồi và có lò xo. Khi áp lực từ dòng chảy đi qua, van sẽ đẩy lò xo và đĩa đệm lên tạo thành cơ chế mở van. Khi dừng lại cấp hơi, áp lực của lò xo phản hồi lại vị trí ban đầu nên van hơi 1 chiều có độ kín rất cao.

Van máy nén khí 1 chiều

Van khí 1 chiều giúp bảo vệ đường ống dẫn khí, điều phối khí nén đi theo một chiều nhất định. Hơn nữa van 1 chiều khí nén còn ngăn lưu lượng khí và dầu chảy ngược lại từ khoang chứa lọc tách tới cụm đầu nén khí máy bơm khí nén ngừng vận hành. 

Khi lắp van khí nén 1 chiều vào máy nén khí sẽ hạn chế tối đa tình trạng thất thoát, rò rỉ khí nén. Mặc khác, van khí nén 1 chiều giúp ngăn tình trạng hỏng đường ống dẫn khí và đảm bảo lượng khí cấp cho các thiết bị, dụng cụ dùng khí hoạt động tốt nhất. 

  • Van gió 1 chiều

Van gió tròn 1 chiều có nhiệm vụ điều chỉnh lưu lượng gió hoàn toàn tự động. Khi có một lượng gió đủ lớn đi qua; van gió sẽ tự động mở. Ngay khi có gió thổi ngược van gió sẽ tự động đóng để tránh bụi bẩn, rủi ro.

Trong suốt quá trình hoạt động, van gió tròn 1 chiều không sử dụng điện năng. Nhưng thao tác mở – đóng lại diễn ra nhanh chóng và chính xác tuyệt đối.

  • Van tiết lưu 1 chiều

Van tiết lưu khí nén hay van điều khiển tốc độ khí nén  (Pneumatic Throttle Valve) được dùng để thay đổi hay điều chỉnh tốc độ/thời gian của dòng chảy (khí nén). Van tiết lưu khí nén có thể dùng để giảm tốc độ dòng chảy của các lưu chất chậm hơn.

Van tiết lưu khí nén nhỏ gọn được làm bằng chất liệu nhựa cao cấp và các hợp kim loại như inox và đồng. Chúng được sử dụng lắp đặt cho nhiều hệ thống máy khí nén để điều chỉnh tốc độ hoạt động của các hệ thống khí nén.

  • Van 1 chiều lá lật

Van 1 chiều lá lật là dòng van thông dụng trong ngành công nghiệp hiện nay. Đĩa van cố định trên bản lề xoay quanh chốt của nó. Thoạt nhìn, khi van lá 1 chiều hoạt động sẽ giống như một chiếc lá lật đi lật lại và chỉ cho lưu chất chảy 1 chiều nên được gọi là van một chiều lá lật.

Trên đây là thông tin mà chúng tôi muốn chia sẻ đến bạn đọc, hy vọng sẽ đem đến thông tin hữu ích!

Rất mong các bạn quan tâm và theo dõi onginox.vn để cập nhật thông tin mới nhất về van 1 chiều.

Hoàng Ngân
Tác giả Hoàng Ngân Editor

Chuyên gia hệ thống đường ống inox 6 năm kinh nghiệm!

Bài viết trước Van dao inox

Van dao inox

Bài viết tiếp theo

Van một chiều

Van một chiều
Viết bình luận
Thêm bình luận

Bài viết liên quan

Thông báo